Questa translaziun n’è anc betg vegnida legida d’ina persuna. Decisiv è il text tudestg.
L’agid social en Svizra — in orientament
L’agid social è il grad il pli bass da la rait svizra — el interveglia là nua che tut auter na basta betg u na basta betg pli. Cumpetents n’èn betg la Confederaziun, mabain ils chantuns e, en blers da quels, las vischnancas.
In’orientaziun, betg ina cussegliaziun giuridica u finanziala — decisiv è il post cumpetent. Questa pagina numna a posta nagins imports e nagins termins.
Subsidiar vul dir: emprim tut auter
L’agid social è subsidiar. Avant ch’el vegn en dumonda, vegnan examinads auters dretgs: salari, indemnisaziun da dischoccupaziun, rentas, prestaziuns cumplementaras, reducziun da premi, contribuziuns d’mantegniment, stipendis. Era l’agna facultad vegn resguardada, cun quai ch’ils chantuns enconuschan ina franchisa da la quala l’import differeschia.
Quai è il motiv pertge ch’ina annunzia cumenza savens cun bleras dumondas davart prestaziuns dal tut autras. I na va betg per malfidanza, mabain per l’urden prescrit da la lescha.
Las directivas da la SKOS èn recumandaziuns, betg lescha
Quai è il punct il pli savens surpassà. Las directivas da la Conferenza svizra da l’agid social (SKOS) èn recumandaziuns. Ellas daventan obligatoricas pir uschenavant ch’in chantun las surpiglia en ses agen dretg — ed ils chantuns fan quai en dimensiun differenta.
En pratica vul quai dir: in calculatur da la SKOS dat in bun emprim orientament, ma el n’è betg ina promissa. Tge che vala en Voss cas stat en la lescha chantunala davart l’agid social ed en la disposiziun dal post cumpetent.
Da tge ch’il sustegn sa cumpona tipicamain
En la gronda part dals chantuns èn quai trais elements: in basegn da basa per il mantegniment, ils custs da abitar en il rom usità dal lieu, e la provediment medicinal da basa. Vi da quai pon vegnir prestaziuns tenor la situaziun.
Ils imports na numnain nus qua a posta betg: els differeschan tenor chantun e grondezza da la chasada e vegnan adattads regularmain. Ina cifra sin ina pagina sco questa fiss faussa suenter pauc temp.
Il dretg che nagin na po perder
Independentamain da tut quai survart stat en la Constituziun federala, artitgel 12, il dretg da survegnir agid en situaziuns d’basegn: tgi che vegn en basegn e n’è betg abel da procurar per sasez, ha il dretg da vegnir agidà ed assistì e da survegnir ils meds ch’èn indispensabels per ina existenza degna da l’uman.
Quest dretg tutga a mintga persuna en Svizra. El n’è betg il medem sco l’agid social e cuvra damain — ma el è il limit il pli bass sut il qual ins na dastga betg ir.
Dumondas frequentas
Quant agid social hai jau dretg?
Quai sa mesira tenor il lieu da domicil, la grondezza da la chasada, l’entrada, la facultad ed ils custs effectivs da abitar e da sanadad — e quai sa drizza tenor il dretg chantunal. Ina cifra che vala dapertut n’exista betg. In orientament provisoric dattan ils calculaturs d’agid social; decisiva è la disposiziun dal post cumpetent.
Èn las directivas da la SKOS lescha?
Na. Quai èn recumandaziuns da la Conferenza svizra da l’agid social. Ellas èn obligatoricas mo uschenavant ch’in chantun las ha surpiglià en ses agen dretg. Perquai po la medema situaziun vegnir giuditgada differentamain tenor chantun.
Stoss jau emprim consumar mia facultad?
La facultad vegn quintada, ma betg cumplainamain: ils chantuns enconuschan ina franchisa che na vegn betg tutgada. Quant auta ch’ella è differeschia tenor chantun e chasada. Il post cumpetent quinta quai en il cas singul.
Tge è la differenza a las prestaziuns cumplementaras?
Las prestaziuns cumplementaras tutgan al emprim pitgel e vegnan per regla en dumonda, sche ina prestaziun da l’AVS u da l’AI na cuvra betg il basegn existenzial. Ellas èn regladas dal dretg federal e n’èn betg agid social. In dretg a las prestaziuns cumplementaras va avant a l’agid social.
Maloja Plana calculescha quai per Vossa situaziun.
In classeur da vita svizzer — taglias, reducziun da premi, agid social, salari minimal, prevenziun e carta d’urgenza en in lieu. Tut las indicaziuns restan sin Voss apparat: nagin conto, nagina transmissiun ad in server, nagin traçar. Gratuit e da funtauna averta.
L’applicaziun è actualmain en ina beta serrada e dovra in code d’access. Senza code sa laschar guardar in exempel — cun datas inventadas, i na vegn memorisà nagut.
Funtaunas e calculaturs
- Calculatur d’agid social da la SKOS (disponibel mo per tudestg)
- Prestaziuns cumplementaras, Uffizi federal d’assicuranzas socialas (disponibel mo per tudestg)
- Agids chantunals, survista da l’Uffizi federal d’abitaziun (disponibel mo per tudestg)
Maloja Plana n’ha nagina relaziun cun quests posts. Il link na munta ni collavuraziun ni approvaziun. Betg tuts èn autoritads — la SKOS per exempel è ina associaziun professiunala, sias directivas èn recumandaziuns.
Questa pagina è in agid d’orientaziun sin fundament d’infurmaziuns publicas — betg ina cussegliaziun giuridica u finanziala. Ella numna a posta nagins imports, nagins termins e nagins limits d’entrada: quels differeschan da chantun a chantun e midan regularmain. Decisiv è adina l’infurmaziun respectivamain la disposiziun dal post cumpetent.